Sư đoàn 5

Điều 5 quy định hai nội dung quan trọng:

Khoản 1: Ngày Dân số Việt Nam được xác định là ngày 26 tháng 12 hằng năm.
Khoản 2: Tháng 12 hằng năm là Tháng hành động quốc gia về Dân số.
Đây là quy định mang tính chính sách và định hướng, nhằm tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị và người dân cùng triển khai các hoạt động truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức về công tác dân số.

Việc lựa chọn một ngày và một tháng hành động riêng cho lĩnh vực dân số thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với vấn đề dân số trong chiến lược phát triển bền vững. Công tác dân số không chỉ liên quan đến quy mô dân số mà còn bao gồm chất lượng dân số, cơ cấu dân số, phân bố dân cư, sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới, thích ứng với già hóa dân số và phát triển nguồn nhân lực.
Điều luật có nội dung ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa xã hội và quản lý nhà nước sâu sắc.

Thứ nhất, Ngày Dân số Việt Nam là dịp để nhìn nhận kết quả đạt được trong công tác dân số, đồng thời đánh giá những khó khăn, thách thức như mức sinh thấp ở một số địa phương, mất cân bằng giới tính khi sinh, già hóa dân số, chất lượng dân số và di cư.

Thứ hai, việc quy định Tháng hành động quốc gia về Dân số thay vì chỉ tổ chức một ngày kỷ niệm cho thấy Nhà nước hướng đến các hoạt động tuyên truyền, vận động và triển khai chính sách một cách liên tục, đồng bộ và có chiều sâu trong suốt tháng 12. Điều này tạo điều kiện để nhiều chương trình được thực hiện như:

Truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Tư vấn tiền hôn nhân.
Khám sức khỏe trước khi kết hôn.
Sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
Tuyên truyền bình đẳng giới.
Nâng cao nhận thức về già hóa dân số và chăm sóc người cao tuổi.
Ngoài ý nghĩa tuyên truyền, điều luật còn góp phần nâng cao trách nhiệm của các cấp chính quyền, ngành y tế, tổ chức xã hội và từng gia đình trong việc thực hiện chính sách dân số.
Trong thực tế, vào tháng 12 hằng năm, nhiều địa phương trên cả nước tổ chức các hoạt động hưởng ứng như:

Mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Việt Nam.
Hội nghị, tọa đàm về chính sách dân số và phát triển.
Tuyên truyền tại trường học, doanh nghiệp và khu dân cư.
Tư vấn miễn phí về sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình.
Khám sức khỏe tiền hôn nhân và truyền thông về sàng lọc trước sinh, sơ sinh.
Các cuộc thi tìm hiểu về chính sách dân số và bình đẳng giới.
Trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề mới về dân số như:

Mức sinh giảm thấp tại nhiều tỉnh, thành phố.
Tốc độ già hóa dân số nhanh.
Mất cân bằng giới tính khi sinh ở một số địa phương.
Nhu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Do đó, việc duy trì Ngày Dân số Việt Nam và Tháng hành động quốc gia về Dân số không chỉ mang ý nghĩa kỷ niệm mà còn góp phần huy động sự tham gia của toàn xã hội trong giải quyết các vấn đề dân số, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.